Sarkık Kulaklı Köpeklerde Kulak Temizliği Nasıl Yapılır?

Akşam televizyon izlerken köpeğiniz yanınıza kıvrılır, o yumuşacık ve uzun kulaklarını okşamaya başlarsınız. Tam o huzurlu anda burnunuza ekşi, mayamsı ve oldukça rahatsız edici bir koku gelir. Ya da gecenin bir yarısı, köpeğinizin kafasını şiddetle sallamasıyla uyanırsınız; o uzun kulakların birbirine çarparken çıkardığı “şap şap” sesi artık evinizin rutin bir gürültüsüne dönüşmüştür. Kafasını sürekli halılara sürtmesi veya patisiyle kulağını kaşırken inlemesi de cabası…

Eğer evinizde Cocker Spaniel, Beagle, Basset Hound, Golden Retriever veya Poodle [1] gibi bir ırk yaşıyorsa, bu durum muhtemelen en büyük kabuslarınızdan biridir. O muazzam sevimlilikteki sarkık kulaklar, estetik olarak harika görünse de anatomik olarak köpeğinizin enfeksiyona en açık bölgelerinden biridir.

Birçok köpek sahibi, kulaklarda başlayan bu kokuyu ve inatçı kaşıntıyı doğrudan bir veterinerlik krizi olarak görür. Oysa enfeksiyonların çok büyük bir kısmı, evde düzenli olarak yapılabilecek basit ve güvenli bir hijyen rutiniyle daha başlamadan engellenebilir. Köpeğinizin canını yakmadan, o karanlık ve havasız kulak kanallarını temiz tutmanın püf noktalarına geçelim.

Sarkık Kulaklar Neden Sürekli Sorun Çıkarır?

Köpeğinizin kulak yapısı, biz insanlardan tamamen farklıdır. İnsanların kulak kanalı yatay, düz bir boru gibidir; köpeklerin kulak kanalı ise “L” harfine benzer. Önce dikey olarak aşağı iner, sonra yatay bir açıyla kulak zarına doğru keskin bir kıvrım yapar. Bu derin ve kıvrımlı yapı, tek başına bile kirin ve nemin dışarı atılmasını oldukça zorlaştırır.

İşin içine bir de sarkık kulaklar girdiğinde, o bölge ağır bir perdeyle dış dünyaya tamamen kapatılmış olur. İçeriye taze hava giremez. Özellikle banyo veya yağmurlu bir yürüyüş sonrasında kulak kanalında kalan o küçücük nem, vücut ısısıyla birleşerek karanlık ve sıcak bir “sera” ortamı yaratır. Bu havasız sera; bakteriler, mayalar ve mantarların üremesi için yeryüzündeki en mükemmel tatil köyüdür. Kötü kokunun asıl sebebi işte bu mayalanma sürecidir.

Evde Kulak Temizliği: Neleri Asla Yapmamalısınız?

Doğru adımlara geçmeden önce, iyi niyetle yapılan ama köpeğinizi hızla veteriner masasına taşıyacak o yaygın hataları acilen bırakmalıyız:

• Kulak Çöpü (Pamuklu Çubuk) Kullanmak: İnsanlar için üretilen kulak çöpleri, köpekler için bir numaralı tehlikedir. L şeklindeki kulak kanalına o çubuğu soktuğunuzda, kiri dışarı çıkarmak yerine daha da aşağıya, yatay kanala doğru itip sıkıştırırsınız. Ayrıca köpeğiniz aniden kafasını sallarsa, o çubuk kulak zarını saniyeler içinde geri dönülmez şekilde delebilir.

• Alkol, Sirke veya Oksijenli Su Damlatmak: İnternette dolaşan ev yapımı kürler, köpeğinizin kulak içindeki o hassas derisini adeta kavurur. Alkol cildi kurutup tahriş eder, oksijenli su ise sağlıklı hücrelere bile zarar verir. Bu tür yakıcı maddeler enfeksiyonu çözmez, aksine mikropların yerleşmesi için tahriş olmuş açık yaralar yaratır.

• Sadece Suyla Temizlemek: Kulağın içine su sıkmak, içerideki nem miktarını artıracağı için maya oluşumunu hızlandırmaktan başka bir işe yaramaz.

Adım Adım Güvenli ve Acısız Kulak Temizliği

Bu işlemi köpeğiniz heyecanlıyken değil, yorucu bir yürüyüşten dönmüş ve kucağınızda mayışmışken yapmanız işinizi inanılmaz kolaylaştıracaktır. İhtiyacınız olanlar sadece veteriner onaylı bir kulak temizleme solüsyonu, birkaç disk (makyaj) pamuğu ve en sevdiği ödül mamasıdır.

1. Solüsyonu Doğru Uygulayın Köpeğinizin sarkan kulak kepçesini nazikçe havaya kaldırın ve kulak deliğini görünür hale getirin. Kulak solüsyonunun ucunu, kulağın içine asla temas ettirmeden (şişenin ucuna bakteri bulaşmaması için) kanaldan içeriye bolca sıkın. Sıvının taşmasından korkmayın; L şeklindeki kanalın dibine kadar ulaşması için bol sıvı gerekir.

2. Sihirli Masaj Aşaması Sıvıyı sıktıktan hemen sonra köpeğiniz kafasını sallamak isteyecektir. Buna izin vermeden kulağın tabanını (kafasıyla birleştiği o kıkırdaklı alt kısmı) dışarıdan parmaklarınızla kavrayın ve masaj yapmaya başlayın. Masaj yaparken içeriden “vıcık vıcık” bir sıvı sesi duymalısınız. Bu ses, solüsyonun içerideki o inatçı kirleri ve kulak mumunu başarıyla parçaladığını gösterir. Yaklaşık 20-30 saniye boyunca ovalayın.

3. Bırakın Sallasın (Geri Çekilin!) Masajı bitirdikten sonra ellerinizi çekin ve bir adım geriye gidin. Köpeğiniz içgüdüsel olarak kafasını çok şiddetli bir şekilde sallayacaktır. Bu sallama, en güzel temizlik yöntemidir; derinlerde parçalanan tüm kir, solüsyonla birlikte merkezkaç kuvvetiyle kulağın dış kısımlarına doğru fırlar.

4. Yüzey Temizliği ve Kurulama Şimdi disk pamuğu parmağınıza dolayın. Kulağın sadece gözle görebildiğiniz kıvrımlarındaki, dışarı fırlamış kirleri ve ıslaklığı nazikçe silin. Parmağınızı hiçbir zaman göremediğiniz o derin deliğin içine doğru zorlamayın. İşlem biter bitmez o en sevdiği ödül mamasını vererek süreci pozitif bir şekilde sonlandırın.

Patifik İpucu (Kulak İçi Tüyleri): Özellikle Poodle ve Cocker gibi ırklarda kulak kanalının içinde yoğun tüyler uzar. Bu tüyler solüsyonun dibe inmesini engeller ve nemi hapseder. Eğer içerisi çok tüylüyse, veterineriniz veya profesyonel pet kuaförünüz tarafından bu tüylerin özel bir pudra yardımıyla çekilmesi (plucking) gerekebilir. Bunu evde denemeyin.

Hazır Başlamışken: Göz Çevresi ve Çapak Temizliği

Sarkık kulaklı köpeklerin birçoğu yapısal olarak göz kapağı düşüklüğüne (Örn: Basset Hound) veya tıkanık gözyaşı kanallarına (Örn: Poodle) eğilimlidir. Kulak temizliği gününüzü aynı zamanda bir göz hijyeni seansına dönüştürebilirsiniz.

Köpeklerin göz çevresinde biriken çapaklar zamanla sertleşir ve tüylere yapışır. Bu sert kabukları kuru bir peçeteyle kazımaya çalışmak köpeğinizin canını çok yakar ve deriyi zedeler.

Temiz bir disk pamuğu ılık içme suyuyla ıslatın. Pamuğu köpeğinizin kapalı gözünün üzerinde birkaç saniye bastırmadan bekletin; ılık su o sert çapağı saniyeler içinde eritecektir. Ardından pamuğu göz pınarından (içten) dışarıya doğru tek bir yönde nazikçe kaydırın. Her iki göz için mutlaka ayrı, temiz bir pamuk kullanın. İşlem bittikten sonra göz altındaki nemli tüyleri kuru bir pamukla mutlaka kurulayın; nemli kalan tüyler o nefret ettiğimiz kırmızı/kahverengi gözyaşı lekelerine zemin hazırlar.

Ne Zaman Evde Temizliği Bırakıp Kliniğe Gitmelisiniz?

Evde yaptığımız bu temizlik, sağlıklı bir kulağın hijyenini korumak içindir; bir hastalığı tedavi etmek için değil. Eğer köpeğinizde aşağıdaki belirtilerden birini görüyorsanız, solüsyonu bırakıp vakit kaybetmeden veteriner hekiminize başvurmalısınız:

• Kulağın iç kısmı kıpkırmızıysa ve dokunduğunuzda normalden daha sıcaksa,
• Temizlemenize rağmen ertesi gün tekrar dolan, kahve telvesi görünümünde kuru/siyah bir kir varsa (bu durum genellikle kulak uyuzu belirtisidir),
• Kulaktan sarı, yeşil renkli iltihap akıyorsa,
• Köpeğiniz kafasını sürekli tek bir yöne eğik tutuyor ve dengesini sağlamakta zorlanıyorsa (iç kulak enfeksiyonu riski),
• Kulağına dokunmanıza asla izin vermiyor ve acıyla inliyorsa.

Bu durumlarda veteriner hekiminiz kulağın içinden bir örnek alarak sorunun bakteri mi, mantar mı yoksa parazit mi olduğunu tespit edecek ve doğru tıbbi tedaviyi başlatacaktır. Tıbbi tedavi bittikten sonra ise, yukarıda anlattığımız o masajlı ve ödüllü temizlik rutini, bu kabusun bir daha tekrarlanmaması için en büyük güvenceniz olacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular