Köpeklerde Tasma Çekiştirme Sorunu Nasıl Çözülür? (Kesin Çözüm)

Elinize tasmayı aldığınızda köpeğinizin sevinçten havalara uçması harika bir manzaradır; ta ki evden dışarı adım attığınız o ilk saniyeye kadar. Kapı açılır açılmaz o minik dostunuz aniden bir kızak köpeğine dönüşür. Sizi sokak sokak arkasından sürükleyen, her ağacı ve direği koklamak için kollarınızı koparırcasına çekiştiren bir köpekle yürümek, günün en keyifli aktivitesini tam bir fiziksel işkenceye çevirir. Hele ki iri ırk bir köpeğe sahipseniz, yürüyüşten döndüğünüzde omuzlarınızda hissettiğiniz o derin ağrı size hiç yabancı gelmeyecektir.

Çoğu köpek sahibi bu durumdan o kadar yorulur ki, çözümü köpeğe sürekli bağırmakta, tasmayı sertçe geriye asılmakta veya petshopların önerdiği can yakan “boğma/dikenli” tasmalarda arar. Oysa köpeğiniz sizi lideri olarak görmediği için çekiştirmiyor. O sadece dışarıdaki o muazzam kokulara bir an önce ulaşmak istiyor ve siz peşinden sürüklendikçe ona “Çekiştirirsen istediğin yere daha hızlı gideriz” mesajını (farkında olmadan) veriyorsunuz.

Omuz ağrılarınıza son verecek, komşularınızın şaşkın bakışları altında sürüklenme utancını bitirecek ve yürüyüşleri her iki taraf için de huzurlu bir rutine dönüştürecek o hayat kurtaran adımlara hemen geçelim.

Can Yakan Tasmalara Veda: Doğru Ekipman Seçimi

Eğitime [1] başlamadan önce köpeğinizin üzerindeki ekipmanı kontrol etmelisiniz. Yürüyüşü bir bilek güreşine çeviren en büyük hata yanlış tasma kullanımıdır. Boğma tasmalar veya dikenli tasmalar köpeğin nefes borusuna (trakea) kalıcı hasarlar verir. Daha da kötüsü, köpek çekiştirdiğinde boğazında hissettiği o acıyı o an yoldan geçen başka bir köpekle veya insanla eşleştirir; bu da zamanla onu korkak ve saldırgan bir köpeğe dönüştürür.

Peki, köpeğin boğazını korumak için aldığınız o sırttan bağlamalı klasik göğüs tasmaları (harness) neden işe yaramıyor? Çünkü sırttan bağlanan tasmalar, tıpkı at arabalarında olduğu gibi köpeğin tüm göğüs gücünü öne vermesini ve sizi çok daha güçlü bir şekilde çekmesini sağlar.

Çözüm: Tasma çekiştiren köpekler için mucizevi icat “Önden Bağlamalı (Front-Clip) Göğüs Tasması”dır.

Bu tasmaların kayış halkası köpeğin sırtında değil, tam göğüs kafesinin önündedir. Köpeğiniz ileri doğru hamle yapıp çekiştirdiğinde, kayış önden bağlı olduğu için fiziksel olarak kendi ekseni etrafında size doğru dönmek zorunda kalır. İleri gidemediğini anladığında çekiştirmeyi saniyeler içinde azaltır.

Güvenlik Notu (İki Parmak Kuralı): Göğüs tasmasını takarken köpeğinizin koltuk altlarının tahriş olmaması çok önemlidir. Kayışlarla köpeğinizin derisi arasına iki parmağınızın rahatça girdiğinden mutlaka emin olmalısınız.

1. Altın Kural: “Ağaç Olma” Taktiği

Tasma çekiştirme sorununun temelinde köpeğin öğrendiği yanlış bir denklem yatar: Tasma gerginleştiğinde ilerlemeye devam ediyorsak, demek ki çekiştirmek işe yarıyor. Bu denklemi kırmanın yolu, ona dünyanın en sıkıcı tepkisini vermektir; yani bir ağaç olmak.

Yürüyüşe çıktığınızda tasmayı elinizde gevşek bir “U” harfi çizecek şekilde tutun. Köpeğiniz hızlanıp o “U” şeklini bozduğu ve tasmanın gerildiği ilk saniyede aniden durun. Olduğunuz yere kök salın, bir ağaç gibi kımıldamayın ve köpeğe doğru tek bir adım bile atmayın. Ona “Hayır”, “Dur” gibi komutlar vererek veya tasmayı geriye çekerek iletişim kurmayın. Sadece durun.

Köpeğiniz aniden durduğunuzu fark edip ne olduğunu anlamak için dönüp size baktığında veya tasmayı tekrar gevşettiğinde, anında ona coşkulu bir “Aferin!” deyip yürüyüşe tekrar başlayın. İlk gün 100 metrelik bir sokağı yarım saatte bitirebilirsiniz. Çok yorucudur ancak köpeğinizin zihninde o yeni kuralın oluşmasını sağlayan tek yol budur: “Tasma gerilirse yürüyüş biter, tasma gevşekse eğlence devam eder.”

2. Dikkati Geri Kazanmak: 180 Derece (U Dönüşü) Kuralı

Bazen “ağaç olmak” işe yaramaz. Köpeğiniz ileride gördüğü bir kediye veya çok ilginç bir kokuya kilitlenmiştir; siz dursanız bile şaha kalkarak çekiştirmeye devam eder.

Böyle bir kilitlenme anında köpekle inatlaşmak gücünüzü tüketir. Bunun yerine anında 180 derece geriye dönün ve ters istikamete doğru hızlı adımlarla yürümeye başlayın. Siz aniden zıt yöne gittiğinizde, köpeğiniz kilitlendiği hedeften kopmak ve mecburen sizin peşinize düşmek zorunda kalacaktır. Yanınıza ulaşıp tasmayı gevşettiğinde ona bir ödül verin. Yürüyüş boyunca hedef belirleyip çekiştirmeye her yeltendiğinde aniden yön değiştirmeniz, köpeğinize “Eğer sahibime dikkat etmezsem nereye gideceğini kaçırırım” mesajını verir. Bir süre sonra sürekli dönüp gözlerinizin içine bakarak sizden onay istemeye başladığını göreceksiniz.

3. Doğru Noktada Ödüllendirmek

Köpekler anı yaşarlar. Onlara ne zaman ödül verirseniz, o anki davranışlarını pekiştirirsiniz. Yürüyüş eğitiminde yapılan en büyük hata, köpek çekiştirirken durup ona ödül maması vererek yanınıza çağırmaktır. Bu durum köpeğe “Önce çekiştirip sahibimi zorlamalıyım, sonra yanına gidince bana sosis verecek” senaryosunu öğretir.

Ödülü sadece ve sadece köpeğiniz sizin diz hizanızda, tasma tamamen gevşek bir şekilde yürürken vermelisiniz. Cebinize kolay yutulabilen (kokulu sosis, haşlanmış ciğer vb.) ödül mamaları doldurun. Yürüyüş esnasında köpeğiniz çekiştirmeden, sizinle aynı hizada yürüdüğü her birkaç adımda bir eğilip ağzına bir ödül atın. Bu “tatlı nokta” (sahibinin dizinin dibi), köpeğinizin ayrılmak istemeyeceği en karlı alan haline gelecektir.

Ekstra Baş Belası: Yerden Çöp Yeme Huyuna Son

Siz tasmayı gevşetmeyi başarsanız da, köpeğinizin burnu sürekli yerdedir ve bulduğu her çöpü saniyeler içinde midesine indirir. Yerden bir şey yediğinde ağzını zorla açıp elinizi gırtlağına sokmak, onun o çöpü panikle yutmasına (boğulmasına) neden olur.

Bunun yerine ona “Bırak” (Leave it) komutunu öğretmelisiniz. Köpeğiniz yerdeki bir çöpe yöneldiğinde, cebinizdeki çok daha değerli kokulu bir ödül mamasını anında onun burnuna yaklaştırıp “Bırak” deyin. Köpek yerdeki bayat ekmeği bırakıp sizin elinizdeki muhteşem kokulu ciğere yönelecektir. Bıraktığı an ciğeri ona verip coşkuyla sevin. Bu bir “takastır”. Zamanla köpeğiniz yerdeki bir şeyi gördüğünde onu yemek yerine kafasını kaldırıp “Ben bunu yemedim, bakalım sen bana ne vereceksin?” diyerek kendi isteğiyle çöpü bırakacaktır.

Tasma çekiştiren bir köpeği düzeltmek bir günde olmaz. Sizin sabrınız, kurallardaki tutarlılığınız ve göğsünden bağlanan doğru bir tasma seçimi sayesinde; o yorucu kol ağrıları yerini, dostunuzla yan yana keyifle yürüdüğünüz uzun ve huzurlu gezintilere bırakacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular