Büyük bir hevesle aldığınız o harika koltuğun köşesinde beliren ilk iplik söküğünü fark ettiğiniz anı hatırlıyor musunuz? İçinizden yükselen o panik hissiyle hemen internete girip, gözünüze en estetik görünen veya en çok satılan kedi tırmalama tahtasını sipariş edersiniz. Kargo gelir, tahtayı salonun “göz yormayan” bir köşesine yerleştirirsiniz ve kedinizin artık koltukları bırakıp bu yeni oyuncağına yöneleceğini umarsınız. Ancak aradan haftalar geçer; o yepyeni tırmalama tahtası köşede bir heykel gibi dokunulmamış halde dururken, koltuğunuzun kenarları adeta bir peynir rendesinden geçmişçesine parçalanmaya devam eder.
Eşyaları zarar gören birçok kedi sahibi bu durumu “Kedim inat yapıyor” veya “Beni kızdırmak hoşuna gidiyor” şeklinde yorumlar. Oysa kediler eşyalarınıza zarar vermek için değil, tamamen hayatta kalma ve iletişim kurma içgüdüleriyle tırmalarlar. Eğer kediniz aldığınız tırmalama tahtasının yüzüne bile bakmıyorsa, sorun onun karakterinde değil; tahtanın şeklinde, yapıldığı malzemede veya evdeki konumundadır.
Kedinizin bu inatçı tırmalama krizini eşyalarınızdan uzaklaştırıp doğru ekipmana yönlendirmenin, evinize ve dekorasyonunuza huzuru geri getirmenin aslında çok basit ama etkili yolları var.
İçindekiler
Tırmalamak Bir Kapris Değil, İhtiyaçtır
Kedinizin neden koltuğu tercih ettiğini anlamak için, bu eylemin altındaki asıl nedeni bilmemiz gerekir. Tırmalamak kediler için sadece tırnak sivriltme işlemi değildir. Kediler uyandıklarında kaslarını esnetmek, ölü tırnak kılıflarından kurtulmak ve en önemlisi “bölgelerini işaretlemek” için tırmalarlar. Kedilerin patilerinin altında feromon (koku) salgılayan bezler bulunur. Koltuğunuzu tırmaladıklarında aslında oraya kendi kokularını bırakarak “Bu ev benim ve burası güvenli” mesajı verirler.
Sizin koltuğunuz bu iş için mükemmeldir; çünkü ağırdır, kedi tüm gücüyle asıldığında devrilmez ve kumaşı tırnakların arasına harika bir şekilde geçer. Sizin köşeye koyduğunuz o incecik, hafif ve kedi patisini attığı an sallanan tırmalama tahtası ise ona hiçbir güven vermez.
Tahta Neden Çöpe Gidiyor? Boyut ve Denge Şartı
Bir tırmalama tahtası alırken yapılan en büyük hata, kedinin tam gerindiğinde ulaşacağı boyu hesaba katmamaktır. Bir kedi arka ayakları üzerinde yükselip ön patilerini yukarı doğru uzattığında vücudu inanılmaz derecede uzar. Eğer aldığınız dikey tırmalama tahtası kısa kalıyorsa, kedi o esneme hareketini tamamlayamaz ve tahtayı kullanmaktan anında vazgeçer.
Dahası, tahtanın tabanı çok sağlam olmalıdır. Kedi bütün ağırlığını o tahtaya verdiğinde tahta beşik gibi sallanıyorsa veya üzerine devrilme tehlikesi yaratıyorsa, kediniz o güvensiz nesneye bir daha asla dokunmaz ve ağırlığı kusursuz olan koltuğunuza geri döner.
Kedinizin Profilini Çıkarın: Dikey mi, Yatay mı?
Kedi sahiplerinin yıllarca boşa para harcamasına neden olan asıl detay şudur: Her kedi dikey (yukarı doğru) tırmalamayı sevmez. Doğru ürünü seçmek için kedinizin tırmalama tarzını iyi gözlemlemelisiniz.
Eğer kediniz koltuk kollarının yan yüzeylerini, kapı pervazlarını veya duvar kağıtlarını tırmalıyorsa o bir dikey tırmalayıcıdır. Onun için uzun, kalın ve sisal ipten sarılmış dikey kütüklere ihtiyacınız vardır.
Ancak kediniz halıları tırmalıyor, koltuğun yanlarına değil de doğrudan oturma minderinin üzerine çıkıp yeri eşeliyorsa, o bir yatay tırmalayıcıdır. Siz bu kediye dünyanın en pahalı dikey tırmalama kulesini de alsanız kullanmayacaktır. Onun için yere serilen, özellikle oluklu mukavvadan (kartondan) yapılmış yatay tırmalama yatakları almanız gerekir.
Yerleşim ve Geçiş Sırrı: “Çift Taraflı Bant” Hilesi
Ev dekorasyonunu bozmasın diye tırmalama tahtasını kimsenin görmediği bir koridora veya odanın ölü bir köşesine koyuyorsanız, paranızı çöpe atıyorsunuz demektir. Kediler en çok derin uykulardan uyandıkları ilk anlarda esneme ve tırmalama ihtiyacı duyarlar. Tahtanın yeri, kedinizin en çok uyuduğu alanın hemen yanı olmalıdır.
Ayrıca tırmalamak bir “alan sahiplenme” göstergesidir. Kedi, evin sosyal merkezinde (genellikle salonunuzda), sizin kokunuzun en yoğun olduğu eşyanın (koltuğun) üzerine kendi kokusunu bırakmak ister. Koltuğu kurtarmak istiyorsanız, tırmalama tahtasını bir süreliğine tırmaladığı o koltuk kenarının tam önüne, adeta bir kalkan gibi koymalısınız.
Hayat Kurtaran İpucu: Kedi yeni tahtaya alışana kadar koltuğu korumak için, tırmaladığı o bölgeye petshoplarda satılan şeffaf “kedi eğitim bantlarından” veya geniş çift taraflı bantlardan yapıştırın. Kediler patilerinin altındaki o yapışkan histen nefret ederler. Koltuğa dokunduğunda o rahatsız edici hissi yaşayacak ve anında hemen önünde duran o mükemmel sisal tahtaya yönelecektir. Alışkanlık kazandıktan sonra tahtayı santim santim kaydırarak odanın içinde daha uygun bir yere taşıyabilirsiniz.
Doğru Ürün Seçimi: Hangi Tahta Evinize Uygun?
Kedinizin tırmalama stiline ve evinizin düzenine göre doğrudan nokta atışı yapabileceğiniz üç temel ürün tipi vardır:
Eğer koltukların yanlarını hedef alan, uzun boylu ve güçlü bir dikey tırmalayıcınız varsa; Trixie XXL veya benzeri dev boyutlu kalın sisal direkler en kesin çözümdür. 80 cm veya 1 metre boyundaki kalın direkler, ağır tabanları sayesinde kediniz tüm gücüyle asılsa bile devrilmez. Gerçek sisal ipin dokusu, koltuk kumaşından çok daha tatmin edici olduğu için kediniz kısa sürede tamamen bu sütuna aşık olacaktır.
Kediniz halıları deşiyor ve minderin üzerinde yeri tırmalıyorsa, dikey kütükleri unutun ve Oluklu Mukavva (Karton) Yatay Tırmalama Yatakları alın. Kartonun arasına giren tırnakların çıkardığı o hafif yırtılma hissi, yatay tırmalayan kediler için karşı konulmaz bir zevktir. Bu ürünler aynı zamanda hafif kavisli tasarımlarıyla kedilerin içine kıvrılıp uyudukları bir yatağa dönüşürler. Tek dezavantajı zamanla ufak karton parçalarının etrafa dökülmesidir, ancak koltuğunuzun yırtılmasından çok daha katlanılabilir bir durumdur.
Evinizdeki alan darsa ve kediniz inatla koltuğun o belirli köşesini tırmalamaktan vazgeçmiyorsa, Koltuk Köşesi Tırmalama Koruyucuları harika bir kurtarıcıdır. Koltuğunuzun kolçağına giydirilen, yarısı kumaş yarısı ise sert sisal dokudan oluşan bu pratik kılıflar sayesinde, kediniz koltuğa yöneldiğinde alıştığı yerde o kalın sisal hasırı bulur. Hem koltuğunuz korunur hem de ekstra bir tahta için evde yer açmanız gerekmez.
Kedi Otu (Catnip) ile Teşvik ve Sınır Çizme
Yeni bir tırmalama tahtasını eve getirdiğinizde kedinizi zorla kucaklayıp patilerini tahtaya sürtmek yapacağınız en büyük hata olur; kediler zorlanmaktan nefret eder ve o nesneden tamamen korkabilirler.
Bunun yerine kedi otu (Catnip) spreyi [1] veya tozu imdadınıza yetişir. Ancak catnip’i sadece tahtanın üzerine serpip bırakmayın; elinizle sisal iplerin veya kartonun içine iyice ovalayarak yedirin ki kokusu derinlere işlesin. Ayrıca en sevdiği kedi oltasını tahtanın etrafında gezdirerek onun oyun oynarken “yanlışlıkla” tahtayı tırmalamasını sağlayın. Tırnakları tahtaya ilk geçtiği an, o harika dokuyu kendiliğinden keşfedecektir.
Eşyalara zarar verme konusunun bir diğer can sıkıcı tarafı da kedinizin mutfak tezgahına veya yemek masasına çıkma inadıdır. Bağırmak veya ona su sıkmak sadece siz varken bunu yapmasını engeller. Kediler her zaman odadaki en yüksek noktada olup etrafı gözetlemek isterler. Tezgaha çıkmasını engellemenin en zarif yolu, o odada tezgahtan daha yüksek “yasal” bir alan (bir raf veya yüksek bir kedi ağacı) oluşturmaktır. Çift taraflı bant taktiğini tezgah uçlarında da kullanarak, oraya atladığında rahatsız olmasını ve o alandan vazgeçmesini sağlayabilirsiniz.
Kedinizin eşyalarla olan savaşı aslında bir iletişim yöntemidir. Onun dilinden anlayıp, esneme boyuna uygun, sağlam ve doğru konumlandırılmış bir tırmalama alanı yarattığınızda; hem o güvende hissedecek hem de evinizin dekorasyonu zarar görmekten kurtulacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kediler neden koltukları ve eşyaları tırmalar?
Kediler sadece tırnaklarını sivriltmek için değil; uyandıktan sonra kaslarını esnetmek, ölü tırnak kılıflarından kurtulmak ve patilerindeki koku (feromon) bezleri sayesinde bölgelerini işaretlemek için tırmalarlar. Koltuklar ağır, devrilmeyen ve tüm güçleriyle esnemek için mükemmel bir dokuya sahip olduğu için kedilerin ilk hedefi olurlar.
Kedim aldığım tırmalama tahtasını neden kullanmıyor?
Kedilerin tırmalama tahtasını reddetmesinin üç temel sebebi vardır: Tahtanın kedi tam gerindiğinde yetmeyecek kadar kısa olması, tabanının hafif olup sallanması (güvensizlik hissi yaratması) ve yanlış yere konmasıdır. Odaların kör köşelerine saklanan güvensiz tahtalar kediler tarafından tamamen görmezden gelinir.
Yatay ve dikey kedi tırmalama tahtası farkı nedir?
Koltuk kollarını, duvarları veya kapı pervazlarını tırmalayan kediler dikey (sütun/kütük) tırmalama tahtalarına ihtiyaç duyar. Ancak doğrudan halıyı veya koltuk minderinin üzerini eşeleyen kediler yatay tırmalayıcıdır; onlar için dikey tahtalar işe yaramaz, yere serilen oluklu mukavva (karton) tırmalama yatakları alınmalıdır.
Kedi tırmalama tahtası evin neresine konmalıdır?
Tırmalama tahtası asla görünmeyen, ıssız bir köşeye saklanmamalıdır. Tahta, kedinin en çok uyuduğu yerin hemen yanına veya tırmalamasını istemediğiniz o eşyanın (koltuğun) tam önüne yerleştirilmelidir. Kediler evin sosyal merkezindeki kokularını bastırmak istedikleri için tahta hep göz önünde olmalıdır.
Kediyi koltuk tırmalamaktan vazgeçirmek için ne yapılmalı?
Kediyi doğru tırmalama tahtasına yönlendirirken, tırmaladığı koltuğun kenarına şeffaf “kedi eğitim bandı” (çift taraflı bant) yapıştırılmalıdır. Kediler patilerinin altındaki yapışkan histen nefret ederler. Banttan rahatsız olan kedi, hemen o bölgenin önüne yerleştirdiğiniz ve üzerine kedi otu (catnip) sürdüğünüz tahtaya geçiş yapacaktır.